Τι Είναι τα ΜΜΕ Ο όρος «μέσα ενημέρωσης» (ΜΜΕ) περιγράφει τα κανάλια μέσω των οποίων ο κόσμος ενημερώνεται: τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς, εφημερίδες και περιοδικά, και, όλο και περισσότερο, ιστότοπους, podcast και λογαριασμούς σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σε μια δημοκρατία, αυτά τα μέσα έχουν τεράστια σημασία, αφού σε μεγάλο βαθμό αποφασίζουν ποιες ιστορίες φτάνουν στο κοινό και πώς αυτές παρουσιάζονται. Γι’ αυτό αξίζει να αναρωτηθεί κανείς ποιος πραγματικά κατέχει τα ελληνικά ΜΜΕ, και τι διαμορφώνει αυτή η ιδιοκτησία.

Νομικό Πλαίσιο

Σύνταγμα της Ελλάδας — Άρθρο 15, παράγραφος 2

Η ραδιοφωνία και η τηλεόραση υπάγονται στον άμεσο έλεγχο του Κράτους. Ο έλεγχος και η επιβολή των διοικητικών κυρώσεων υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης που είναι ανεξάρτητη αρχή, όπως νόμος ορίζει. Ο άμεσος έλεγχος του Κράτους, που λαμβάνει και τη μορφή του καθεστώτος της προηγούμενης άδειας, έχει ως σκοπό την αντικειμενική και με ίσους όρους μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων, καθώς και προϊόντων του λόγου και της τέχνης, την εξασφάλιση της ποιοτικής στάθμης των προγραμμάτων που επιβάλλει η κοινωνική αποστολή της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης και η πολιτιστική ανάπτυξη της Χώρας, καθώς και το σεβασμό της αξίας του ανθρώπου και την προστασία της παιδικής ηλικίας και της νεότητας.

Επίσημο κείμενο — Σύνταγμα της Ελλάδας, ΦΕΚ Α’ 211/24.12.2019, Βουλή των Ελλήνων. hellenicparliament.gr

Πρόκειται για συνταγματική διάταξη, όχι απλή νομοθετική ρύθμιση — κάτι ασυνήθιστο ανάμεσα στις δημοκρατίες της ΕΕ, όπου η ραδιοτηλεόραση συνήθως ρυθμίζεται μόνο με νόμο. Στην πράξη αυτό σημαίνει δύο πράγματα: επιτρέπει στο Κράτος να απαιτεί άδεια πριν λειτουργήσει ένας σταθμός (καθεστώς «προηγούμενης άδειας» που θα ήταν αντισυνταγματικό αν εφαρμοζόταν στον έντυπο ή διαδικτυακό Τύπο), και αναθέτει τον έλεγχο —αδειοδότηση, εποπτεία, διοικητικές κυρώσεις— στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης ως δική του συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξάρτητη αρχή, καθεστώς που προστέθηκε με την αναθεώρηση του 2001 (δείτε παρακάτω, Ο Ρυθμιστικός Φορέας, για το πώς λειτουργεί στην πράξη η αρχή αυτή). Μια ξεχωριστή διάταξη, το Άρθρο 14, παράγραφος 9, απαιτεί να γνωστοποιείται το ιδιοκτησιακό καθεστώς και η χρηματοδότηση των μέσων ενημέρωσης και απαγορεύει τη συγκέντρωση ελέγχου περισσότερων του ενός μέσου του ίδιου τύπου — η συνταγματική βάση του ερωτήματος ιδιοκτησίας με το οποίο ξεκίνησε αυτή η σελίδα.

Ο Ρυθμιστικός Φορέας Το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) ιδρύθηκε με τον Νόμο 1866/1989 ως η ανεξάρτητη αρχή υπεύθυνη για την αδειοδότηση ραδιοτηλεοπτικών φορέων και την επιβολή κανόνων περιεχομένου· η συνταγματική αναθεώρηση του 2001 κατοχύρωσε στη συνέχεια τις αρμοδιότητές του απευθείας στο ίδιο το Άρθρο 15, παραπάνω, αναβαθμίζοντάς το από απλό νομοθετικό όργανο σε φορέα με δική του συνταγματική υπόσταση. Τα μέλη του προτείνονται από τη Βουλή.

Από το Κρατικό Μονοπώλιο στα Ιδιωτικά ΜΜΕ Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980, η ραδιοτηλεόραση στην Ελλάδα ήταν κρατικό μονοπώλιο. Το ιδιωτικό ραδιόφωνο νομιμοποιήθηκε το 1987, και η ιδιωτική τηλεόραση ακολούθησε το 1989, όταν το Mega Channel ξεκίνησε ως ο πρώτος εθνικός ιδιωτικός ραδιοτηλεοπτικός σταθμός της χώρας. Αυτή η απελευθέρωση της αγοράς δημιούργησε πολύ γρήγορα έναν μεγάλο, κατακερματισμένο εμπορικό ραδιοτηλεοπτικό τομέα.

Ο Δημόσιος Ραδιοτηλεοπτικός Φορέας Η ΕΡΤ (Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση) είναι ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας της Ελλάδας. Έκλεισε απότομα από την κυβέρνηση το 2013 εν μέσω περικοπών προϋπολογισμού της εποχής της λιτότητας, μια κίνηση που προκάλεσε σημαντική εγχώρια και διεθνή κριτική, και λειτούργησε υπό έναν διαφορετικά δομημένο διάδοχο φορέα (ΝΕΡΙΤ) μέχρι να επανιδρυθεί ως ΕΡΤ το 2015.

Το Τοπίο Σήμερα Διαρθρωτικά, η ελληνική ραδιοτηλεόραση είναι ασυνήθιστα κατακερματισμένη για το μέγεθος της χώρας: 160 ιδιωτικά τηλεοπτικά κανάλια —8 πανελλαδικοί επίγειοι σταθμοί συν 126 περιφερειακοί και τοπικοί— και περίπου 930 ιδιωτικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί, παράλληλα με έναν συρρικνούμενο αλλά ακόμη επιδραστικό έντυπο τομέα περίπου 79 πανελλαδικών εφημερίδων. Τηλεόραση, εβδομαδιαία 46% Κοινωνική δικτύωση, εβδομαδιαία 64% Ραδιόφωνο, εβδομαδιαία 15% Έντυπος Τύπος, εβδομαδιαία 10% Αυτή η προσφορά καναλιών, όμως, δεν μεταφράζεται σε τηλεοπτικά προσανατολισμένο κοινό: η εβδομαδιαία χρήση τηλεόρασης, ραδιοφώνου και έντυπου Τύπου για ενημέρωση κατατάσσονται όλες κοντά στον πάτο της Ευρώπης, ενώ η χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι η υψηλότερη απ’ όλες τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα. Η εμπιστοσύνη στα ΜΜΕ συνολικά είναι μόλις 18%, λιγότερο από τον μισό παγκόσμιο μέσο όρο του 37% σε 48 χώρες, και τρεις στους πέντε Έλληνες δηλώνουν πως αποφεύγουν τις ειδήσεις τουλάχιστον περιστασιακά. Πηγές: Reuters Institute for the Study of Journalism, Digital News Report 2026, Ελλάδα· Υπουργείο Εξωτερικών της Ελληνικής Δημοκρατίας, About Greece (Media).

Purpose

Rules

Information

Parties

Media